Sağlıklı Yaşam Cinsellik Şifalı Bitkiler Zayıflama Diyet Gebelik Doğum Sezaryen Çocuk Eğitimi

Haberler Anasayfa
 Genel Sağlık
 Çocuk Sağlığı
 Ağız ve Diş Sağlığı
 Cinsel Sağlık
 Kadın Sağlığı
 Gebelik
 Ruh Sağlığı
 Spor ve Sağlık
 Spor Aletleri
 Erkek Sağlığı
 Dengeli Beslenme ve Diyet
   Diyetler
   Dengeli Beslenme
   Vitaminler ve Mineraller
   Besin Değerleri
 Alerji ve Enfeksiyon
 Kalp ve Damar Sağlığı
 Göz Sağlığı
 Ortopedi
 Tamamlayıcı Tıp
 Cilt Sağlığı
 Sindirim Sistemi

Pekmez ve Besin Değerleri

Pekmez, meyvelerin sularının ( şıralarının) kaynatılarak yoğunlaştırılmasıyla elde edilir. Pekmez, çoğunlukla üzüm sularından yapılır

Şeker sanayi gelişmeden, insanlar tatlı yeme arzularını bal ve pekmezle giderirlerdi. Bizim yaşımızda olan köy kökenli kişiler şekerden önce, pekmez ve balla karşılaşmışlardır. Şekerle benim ilk karşılaşmam sanırım ilkokul çağımızda oldu. Daha önceleri ekmek-pekmez özellikle kış günlerinin öğle yemeklerimizi; içine un ve ceviz konarak yapılan helvalar bayram günlerinin baş tatlısını oluştururdu. Günümüzde, pekmezin yerini şeker almıştır. Eskiden kurutulmuş meyveler ve pekmezle yapılan hoşafın yerini, günümüzde şekerli çay almıştır.

Pekmez, meyvelerin sularının ( şıralarının) kaynatılarak yoğunlaştırılmasıyla elde edilir. Pekmez, çoğunlukla üzüm sularından yapılır. Az miktarlarda dut, erik, elma, armut gibi meyvelerden de yapılmaktadır. Genellikle Toroslarda yetişen andız ve keçiboynuzundan da pekmez yapılmaktadır. Güzün, bağlardan toplanan üzümler yıkanır, saplarından ayrılıp ezilerek şırası çıkarılır. Şıranın asitliğini azaltmak için “pekmez toprağı” denilen çoğunluğu kalsiyum karbonattan oluşmuş özel bir toprak kullanılır. 100 kilo kadar şıraya ortalama yarım kilo kadar toprak katılarak 5-10 dakika kaynatılıp kestirilir. Böylece şıra berraklaşır. Kestirilen şıra kaynatılarak suyunun bir bölümü uçurulur. Kaynama sırasında şıradaki şekerin bir kısmı yandığından rengi koyulaşır ve tadı değişir. Kaynatma daha uzun sürerse suyu daha çok buharlaşır ve pekmezin kıvamı koyulaşır. Bazı yörelerimizde kaynamadan sonra 3-6 gün mayalandırılarak katı kıvamda pekmez elde edilir. “Zile pekmezi” adıyla anılan bu pekmez şöyle yapılır: Kaynamış pekmez soğurken 30kilo pekmez için 3 yumurta akı, 3-4 gram yoğurt tozu veya nişasta 1.5 kilo pekmezle karıştırıldıktan sonra kalan pekmeze çırpılarak katılır. Çırpma sırasında pekmezin rengi de açılır.

Bazı yörelerimizde kestirilen şıra güneşte koyulaştırılır. Bu pekmezlerde yanma olmadığından renkleri açık olur.

Pekmezin besleyici değeri: Sıvı pekmezin 100 gramı ortalama olarak 36.5 gram su, 60 gram karbonhidrat, 3.5 gram madensel maddeler ve protein içerir. Koyu pekmezin su miktarı ortalama 25.5 grama düşerken, karbonhidratların miktarı 70 grama çıkar. Pekmezdeki karbonhidratlar sindirimi gerektirmeyen glikoz ve früktozdur. Pekmez yendikten sonra bu şekerler kana geçerek enerji verirler. 100 gram pekmez ortalama 293 kalorilik enerji sağlar. Pekmez madensel maddelerden zengindir. 100 gram pekmezde ortalama 400 mg civarında kalsiyum, 10 mg civarında demir bulunur. Pekmez potasyumdan da zengindir. Pekmezde vitaminler az miktarlarda bulunur.

Pekmezin beslenme yönünden önemi kolay enerji sağlaması yanında, kemik gelişimi ve sağlığı için gerekli kalsiyumla, kan yapıcı demirden de zengin olmasıdır. Besinden vücutta enerji oluşabilmesi için, kanın alyuvarlarının yeterli düzeyde olması gerekir. Alyuvarların yapımı için de demir gereklidir. Demir yetersiz olunca kansızlık olur. Pekmez hem kolay enerji kaynağı ve hem de bu kaynaktan vücutta enerji oluşması için kan yapıcı maddeyi içermesi bakımından önemlidir.

Ülkemizde pekmezden; pestil, cevizli sucuk, köfter ve pekmez lokumu gibi çeşitli yiyecekler yapılır. Pekmeze ceviz, susam, fındık gibi besinlerin karıştırılmasıyla elde edilen yiyecekler enerji ve mineraller yönünden zengin oldukları gibi protein de sağlarlar. Bu tür yiyeceklere en güzel örnek tahin-pekmezdir. 2 yemek kaşığı pekmez, 1.5 yemek kaşığı tahinle karıştırılıp yendiğinde 220 kalori civarında enerji, 4.5 gram civarında protein, 127 mg civarında kalsiyum, 3 mg civarında demir sağlar. Tahin pekmez karışımının 2 büyük dilim ekmek ve 1 bardak sütle kahvaltı da yendiğini düşünürsek, ergenlik çağındaki bir gencin, günlük enerji gereksinmesinin dörtte birini karşılar. Yüksek enerjili bu tür yiyeceklere, özellikle, büyüme çağındaki çocuk ve gençlerin, beden çalışması çok olanların, zayıf, halsiz ve iştahsız kimselerin beslenmelerinde yer verilmelidir.

Pekmez de, balda olduğu gibi, şişman, beden hareketi az olanlar, şeker hastaları için sakınılması gerekli bir besindir. Aynı şekilde hemen kana karıştığı için “damping sendromu” gibi durumlar için de sakıncalı sayılır. Bunun yanında, ishal gibi durumlarda yararlıdır. Tuzlu bir şeyle pekmez şerbeti vücuttaki su kaybının düzelmesinde yardımcı olur. Çok şiddetli ishal durumunda 4 su bardağı kaynamış suya 1 tatlı kaşığı tuz, 3-4 yemek kaşığı pekmez konarak şerbet yapıp devamlı içilirse, çocukların kuruyarak ölmeleri önlenir.

Türkiye Diyetisyenelr Derneği; 11.08.2009
İlgili Haberler
Yaslilikta Beslenme
16.01.2018
Obezitenin Nedenleri
13.02.2017
Obezite Hakkinda 10 Gerçek
13.02.2017
Obezite Nedir?
13.02.2017
Obezitenin Tedavisi
03.02.2017
Obezitenin Yol Açtigi Saglik Problemleri
13.01.2017

Hastalıklar > Dahiliye, Vüdudumuz, Kadın Hastalıkları, Çocuk Hastalıkları, Kulak Burun Boğaz (KBB), Kalp Damar, Enfeksiyon Hastalıkları, Genel Cerrahi, Nöroloji, Dermatoloji (Deri Hastalıkları), Ortopedi, Göz Hastalıkları, Üroloji (Bevliye), Göğüs Hastalıkları, Psikiyatri, Diş Hastalıkları

Sağlık Rehberi > Devlet Hastaneleri, Üniversite Hastaneleri, Özel Hastaneler (İstanbul), Tedavi Merkezleri, Doktorlar, Sağlık Sigortası, Tüp Bebek, Aile Sağlığı, Kadın, Güzellik ve Lazer Epilasyon, İlaç Şirketleri, Sağlık Dernekleri

Sağlık Kitapları > Sağlıklı ve Doğal Yaşam, Şifalı Bitkiler, Sağlıklı Beslenme, Zayıflama ve Diyet, Cinsellik Eğitimi, Hamilelik, Doğum ve Sezaryen, Bebek Bakımı ve Anne Çocuk Sağlığı, Çocuk Eğitimi ve Psikolojisi, Tıp Sözlükleri

Şifalı Bitkiler > Bitkiler, Bitki Çayları, Meyveler, Sebzeler, Baharatlar

MedikalSözlük sadece sağlık hakkında daha geniş ve doğru bilgilenmenizi amaçlar.
Sağlık probleminiz olduğunu fark eder etmez kendi kendinizi tedavi etmeye çalışmak yerine
lütfen gecikmeden doktorunuza başvurunuz!

İletişim   |   Ekoorganik %100 Katkısız Ürünler   |   E-devlet uygulamalarına hızlı erişim